| 
Twoja rola podczas postępowania dochodzeniowego i procesu
Rola policji i prokuratury
Kiedy policja lub prokuratura na skutek zawiadomienia, wniosku pokrzywdzonego o ściganie sprawcy lub na innej drodze poinformowane zostaną o podejrzeniu przestępstwa, zobowiązane są zbadać stan faktyczny. Dochodzenie odbywa się pod nadzorem prokuratora. Otwiera on tak zwane postępowanie dochodzeniowe lub śledcze.
Warunkiem rozpoczęcia dochodzenia są jednakże »wystarczające rzeczywiste przesłanki świadczące o zaistnieniu przestępstwa«. Chodzi tutaj po pierwsze o to, że same subiektywne podejrzenia czy przypuszczenia nie uzasadniają wszczęcia dochodzenia. Po drugie dochodzenie odpada, jeśli zachowanie, o które chodzi, nie jest karalne. Dlatego też istnieje możliwość, że prokuratura po sprawdzeniu zawiadomienia nie wdraża w ogóle dochodzenia.
Jeśli jednak zachodzi przypadek »wystarczających rzeczywistych przesłanek świadczących o zaistnieniu przestępstwa«, prokurator jest zasadniczo zobowiązany do podjęcia dochodzenia. Postępowanie dochodzeniowe obejmuje przy tym zarówno okoliczności obciążające, jak i odciążające. Dlatego też nie możesz oczekiwać, że prokurator stanie bez zastrzeżeń po twojej stronie, tak jak adwokat, będący twoim pełnomocnikiem. Już w trakcie dochodzenia twoje zeznanie złożone w charakterze świadka musi zostać dokładnie sprawdzone i uznane. Możesz jednak oczekiwać traktowania fair oraz uwzględnienia faktu, iż jesteś ofiarą przestępstwa.
Zeznania w charakterze świadka na policji lub w prokuraturze
W normalnym przypadku w trakcie postępowania dochodzeniowego i postępowania karnego występować będziesz w roli świadka. Najczęściej pierwsze przesłuchanie – jak przedstawiono wyżej – odbywa się na policji. Wprawdzie nie musisz udawać się na policję po otrzymaniu wezwania. Weź jednak pod uwagę, że jako pokrzywdzony jesteś w postępowaniu karnym szczególnie ważny. Nawet jeśli sam nie mogłeś bezpośrednio obserwować przestępstwa, możesz udzielić najdokładniejszych informacji o szkodach wyrządzonych przez sprawcę. Dlatego też policja i prokuratura już w trakcie postępowania dochodzeniowego zdane są na twoją pomoc.
Wezwania do prokuratury nie możesz w żadnym razie zignorować. Masz prawo, by w trakcie każdego przesłuchania towarzyszyła ci zaufana osoba. Jednak zgodę na to musi wyrazić urzędnik prowadzący przesłuchanie. Dlatego też na wszelki wypadek zapytaj o to wcześniej. Oczywiście może towarzyszyć ci również adwokat. Zabierz na przesłuchanie wszystkie dokumenty, które w tej sprawie mogą mieć znaczenie (listę szkód, atesty etc.).
Co robić, jeśli sprawca składa zawiadomienie?
Gdy ktoś cię zaatakuje, masz prawo użyć przemocy w takim wymiarze, jaki niezbędny jest do obrony przed atakiem (»obrona konieczna«). Przed sądem nie może zostać to przedstawione na twoją niekorzyść. Dlatego podczas policyjnego przesłuchania bez obaw możesz zeznawać prawdę. Jeśli jednak nie jesteś pewien, czy twoja obrona będzie postrzegana jako »adekwatna«, zwróć się najpierw do stowarzyszenia Opferperspektive, względnie do adwokata.
Jeśli sprawca złoży na ciebie zawiadomienie – nawet jeśli tylko w celu odwrócenia uwagi od własnej winy – i dostaniesz wezwanie na policję w charakterze obwionionego, generalnie nie masz obowiązku stawienia się. W takim wypadku najlepiej odczekać, czy dostaniesz wezwanie do prokuratura, czy też uzna on zawiadomienie na ciebie za bezpostawne. W wypadku wezwania do prokuratora musisz jednak się tam pojawić. Najpóźniej wówczas powinieneś zgłosić się do adwokata.
Generalnie policja ma obowiązek jasnego postawienia sprawy, czy będziesz przesłuchiwany jako ofiara czy podejrzany. Jeśli jesteś ofiarą czynu z użyciem przemocy i zdecydowałeś się zawiadomić policję, występujesz w roli świadka (»ofiara-świadek«) i jesteś zobowiązany do zeznań zgodnych z prawdą. Jako osoba obwiniona masz prawo odmówić składania zeznań. Jeśli nie masz jasności, w jakiej roli jesteś przesłuchiwany, powinieneś jasno o tym powiedzieć przesłuchującemu urzędnikowi i podać ten fakt do protokołu.
(OPP)
